panorama 360,tatry,dolina,białej,wody,początek

Tatry - Początek Doliny Białej Wody

Lokalizacja panoramy na google maps
Współrzędne geograficzne GPS panoramy: 49°14'49.78'' N   20°06'06.96'' E

Opis panoramy



Dolina Białej Wody (słow. Bielovodská dolina) – prawe odgałęzienie Doliny Białki. Położona jest na terytorium Słowacji, po północnej stronie Tatr Wysokich.Spis treści

Charakterystyka


Jest to największa ze słowackich dolin tatrzańskich po tej stronie Tatr (jej długość wynosi ponad 10 km). Jej stoki są zalesione i tylko górna część doliny jest skalista. Jej dnem płynie Biała Woda (Biela voda), która po połączeniu się z Rybim Potokiem tworzy rzeczkę Białkę. Dolina wyrzeźbiona została w granicie, jedynie część masywu Szerokiej Jaworzyńskiej zbudowana jest ze skał osadowych. Posiada klasyczny kształt żłobu lodowcowego i w górnej części kilka typowych dla lodowcowej rzeźby dolin wiszących z kotłami lodowcowymi. Do Doliny Białej Wody dolinki te opadają wysokimi ścianami stawiarskimi z wodospadami. Na dnie doliny jest kilka polan: Polana pod Upłazki, Polanka pod Aniołami i Polana pod Wysoką. Na niedostępnych ścianach skalnych uchowały się cenne gatunki roślin, a w bocznych zamkniętych dla turystów dolinkach są jedne z największych w Tatrach mateczniki niedźwiedzi.

Topografia


Dolinę otaczają granie, wśród których wznoszą się szczyty: Młynarz (Mlynár), Rysy, Wysoka (Vysoká), Ganek, Rumanowy Szczyt (Rumanov štít), Żłobisty (Zlobivá), Zmarzły Szczyt (Popradský Ľadový štít), Batyżowiecki Szczyt (Batizovský štít), Zadni Gerlach (Zadný Gerlach), Mała Wysoka (Východná Vysoká), Świstowy Szczyt (Svišťový štít), Mały Jaworowy Szczyt (Malý Javorový štít), Szeroka Jaworzyńska (Javorinská Široká). Na odcinku od Rysów do Małego Jaworowego Szczytu ograniczona jest od południa granią główną Tatr.

Dolina rozgałęzia się w liczne, ułożone piętrowo doliny. Są to (w kolejności od północnego zachodu):

  • - Dolina Żabich Stawów Białczańskich (Žabia Bielovodská dolina) – odgałęzia się powyżej Polany pod Żabiem, jej długość wynosi ok. 3,0 km. Górują nad nią Żabi Szczyt Niżni, Żabi Mnich, Żabi Szczyt Wyżni i masyw Młynarza. W górnej części doliny znajdują się dwa jeziorka: Niżni i Wyżni Żabi Staw Białczański (Nižné a Vyšné Žabie Bielovodské pleso). Z Niżnego Żabiego Białczańskiego Stawu wypływa Żabi Potok Białczański, który wpływa do Białej Wody. Dolina jako rezerwat przyrody jest niedostępna dla turystów.

  • - Dolina Ciężka (Ťažká Dolina, Česká dolina) z Doliną Spadową (Spádová dolinka) – mała dolinka o długości ok. 2,0 km. Otaczają ją: masyw Młynarza, Żabi Szczyt Wyżni, Niżnie Rysy, (dalej odcinek grani głównej) Rysy, Ciężki Szczyt (Ťažký štít, Český štít), Wysoka i Ganek oraz niewielkie granie Kaczych Turni (Kačacia veža) i Pustych Wież (Pusté vežé). W dolnym piętrze Ciężkiej Doliny znajduje się Ciężki Staw (T'ažke Pleso,České pleso) a w górnym Zmarzły Staw pod Wysoką (Zmrzlé pleso), ponad którym zawieszony jest kocioł Dolinki Spadowej. Do Doliny nie prowadzi żaden znakowany szlak turystyczny.

  • - Dolina Kacza (Kačacia dolina) – krótka dolinka (długość ok. 1,7 km) otoczona granią Pustych Turni, Kaczych Turni (od północy) i szczytami głównej grani: Ganek, Rumanowy Szczyt, Żłobisty Szczyt, Zmarzły Szczyt, Kacza Turnia, Batyżowiecki Szczyt, Zadni Gerlach (od południa) oraz od południowego wschodu granią Litworowych Turni. W Dolinie znajduje się Zielony Staw Kaczy (Zelené Kačacie pleso), z którego wypływa potok tworzący kaskadę zwaną Kaczą Siklawą (Hviezdoslavov vodopád). Pozostałe stawki w dolinie to Mały Kaczy Staw oraz Jeleni Stawek. Szlak turystyczny prowadzący przez Dolinę Białej Wody skręca przy Zielonym Kaczym Stawie w kierunku Doliny Litworowej.

  • - położona najbardziej na południe Dolina Litworowa (Litvorová kotlina) – długości ok. 1,0 km stanowi odnogę Kaczej Doliny, od której oddziela ją grzęda Litworowego Szczytu (Litvorový štít). W otoczeniu doliny wznoszą się: Wielicki Szczyt i Hruba Turnia (Hrubá veža). (Od Doliny Wielickiej oddziela ją odcinek głównej grani Tatr od Litworowego Szczytu do Wielickiego Szczytu). W dolinie znajduje się Litworowy Staw, obok którego prowadzi szlak turystyczny w kierunku Świstowej Doliny.

  • - Kocioł pod Polskim Grzebieniem (Zmrznutý kotol) ze Zmarzłym Stawem (2047 m). Kocioł jest wspólną częścią górnych pięter Doliny Litworowej i Doliny Świstowej. Obok stawu przebiega szlak turystyczny na przełęcz Rohatkę lub Polski Grzebień.



  • (dalej w kolejności od południowego wschodu:)

  • - Dolina Świstowa (Svišťová dolina) – tarasowe (długość ok. 1,75 km), wschodnie odgałęzienie Doliny Białej Wody odchodzi od niej na wysokości Polany pod Wysoką. Dolina otoczona jest granią Hrubej Turni, częścią głównej grani Tatr od Wielickiego Szczytu do Małej Wysokiej z przełęczą Polski Grzebień oraz granią Świstowych Turni (Svišťové vežé).

  • - Dolina Rówienki (Rovienková dolina) – oddzielona od Doliny Świstowej granią Świstowych Turni, od Doliny Wielickiej odcinkiem głównej grani Tatr od Świstowego Szczytu do Małego Jaworowego Szczytu, a od Doliny Jaworowej grzbietem Jaworowych Turni (Javorové vežé) i Jaworowych Wierchów. W górnej części doliny znajdują się trzy niewielkie stawy, z których wypływa Rówienkowy Potok (Rovienkový potok), dopływ Białej Wody. Dolinka jako ścisły rezerwat przyrody jest niedostępna dla turystów.

  • - Litworowy Żleb (Litvorový žľab) i Dolina Spismichałowa (Špismichalova dolina) – niewielkie odgałęzienia w masywie Szerokiej Jaworzyńskiej (ścisły rezerwat przyrody).



Turystyka i taternictwo


Dolina Białej Wody dzięki olbrzymim szczytom, wysoko zawieszonym bocznym dolinkom, stawom, spływającym ze ścian stawiarskich wodospadom oraz bogactwu świata roślinnego i zwierzęcego jest atrakcyjna dla turystów. Znajduje się na obszarze TANAP-u. Poprowadzono przez nią znakowany szlak turystyczny wzdłuż potoku i przez próg Kaczej Doliny i Dolinę Litworową. Przy Zmarzłym Stawie (Zamrznuté pleso) szlak rozdwaja się i prowadzi przez przełęcz Rohatka (Prielom) do Doliny Staroleśnej (Veľká Studená dolina) albo przez Polski Grzebień (Poľský hrebeň) do Doliny Wielickiej (Velická dolina). Do Polany Biała Woda można dojechać rowerem. Atrakcyjna jest również dla taterników, gdyż ściany otaczające dolinę należą do największych w Tatrach. Dla części turystów walorem doliny jest również to, że nie ma tutaj żadnego schroniska ani bufetu. Na Polanie pod Wysoką, pod potężnymi ścianami Młynarza znajduje się jedyne w całych słowackich Tatrach Wysokich obozowisko namiotowe dla taterników.

Historia


Dawniej nazywana była Doliną pod Upłazki lub Doliną pod Wysoką. Jej żyzne hale wypasali górale z Jurgowa, Rzepisk i Czarnej Góry, Lendaku i Łapsz. Na polanach mieli liczne szałasy. W 1879 cały obszar doliny dla celów myśliwskich wykupił książę Christian Hohenlohe i silnie ograniczył pasterstwo. Ostatecznie wygasło ono w latach przed II wojną światową. Schroniska istniały tutaj tylko przez krótki czas. Pierwsze schronisko turystyczne (tzw. schronisko Salamona) wybudował w 1877 ówczesny właściciel tych terenów baron Aldar Salamon z Niedzicy, dwa lata później Christian Hohenlohe przeznaczył je na budynek dla straży leśnej. W 1924 Klub Czechosłowackich Turystów wybudował małe Schronisko na Polanie pod Wysoką, spłonęło ono w 1926. Dolina odwiedzana była przez zakopiańskich kłusowników w XIX wieku i jeszcze w czasie I wojny światowej. W XIX w. dolinę zaczęli odwiedzać turyści, głównie Polacy, chodzono przez nią na Rysy. Duży wkład w badanie doliny wnieśli polscy uczeni. Prof. Mieczysław Klimaszewski opracował monografię Morfologia zamknięcia Doliny Białej Wody, w 1929 ekipa z UJ prowadziła kompleksowe badania geograficzne i pomiary stawów.

Copyright(C) Marcin Rejdych http://galeria-zdjec.pl
xxxxxx
wiadomość